Wist je dat stress een enorme invloed heeft op je gezondheid, je energie en je hormonale balans? Zeker voor vrouwen van 40+, die vaak midden in hormonale veranderingen zitten, een druk gezinsleven of een veeleisende baan zitten, is stress niet zomaar een mentale last. Het is een lichamelijke belasting die diep doorwerkt.
Als ik terugkijk op mijn eigen leven, zie ik pas achteraf hoeveel ik van mijn lichaam heb gevraagd. Als vrouw van 40+ heb ik veel meegemaakt: zwangerschappen, borstvoeding, verlies, drukke jaren vol werk en zorg. In mijn twintiger jaren feestte ik tot diep in de nacht, met drank en weinig slaap. Op dat moment sta je daar niet bij stil, je lichaam vangt het allemaal op.
Maar nu, jaren later, merk ik dat de rekening wordt gepresenteerd. Mijn energie is niet meer vanzelfsprekend, mijn hormonen vragen om aandacht. Gelukkig is het niet te laat, maar het vraagt wel bewustzijn en zorg. Er wordt weleens gezegd: tot je veertigste zorgt je lichaam voor jou, daarna is het jouw beurt om voor je lichaam te zorgen. En ik geloof dat dat klopt.
Wat is stress eigenlijk?
Stress is alles wat je lichaam extra energie en voedingsstoffen kost. Dat kan positief zijn, zoals zwangerschap of borstvoeding. Maar ook minder helpend, zoals:
- Slecht slapen
- Werkdruk of emotionele belasting
- Te intensief sporten of juist te weinig bewegen
- Een vervuilende omgeving (uitlaatgassen, schimmel in huis)
In al deze situaties moet je lichaam harder werken. En dat kost voedingsstoffen: koolhydraten, eiwitten, vetten, vitamines en mineralen. Juist die stoffen heb je nodig om je energiek, stabiel en hormonaal in balans te voelen.
Stress en hormonale disbalans
Maar er gebeurt nog meer in het lichaam als het onder stress staat. Een lichaam maakt altijd stresshormonen aan, denk hierbij aan adrenaline en cortisol. Deze stresshormonen hebben natuurlijk een functie, namelijk jou in leven houden. In vroeger tijden als je werd aangevallen door een beer of een wolf dan maakte je ook deze stresshormonen aan en dat gaf je de energie om te vechten of te vluchten. In een korte tijd kwam er veel suiker(=energie) vrij in het bloed, dat verbrand kon worden. Dat gebeurt nu nog steeds bij de aanmaak van stresshormonen, dit verhoogt de bloedsuikerspiegel, maar nu ga je niet vechten of vluchten. Dus die energie wordt niet opgebruikt en blijft in het bloed. Er moet dan weer insuline aangemaakt worden om de suiker in de cellen op te nemen, als dit langere tijd zo door gaat kan er insulineresistentie ontstaan. Dit alleen al heeft een negatief effect op je hormonale balans.
Ook de voortplantingshormonen raken uit balans. Als er constant voorrang wordt gegeven aan de aanmaak van stresshormonen, kunnen onze bijnieren (die die hormonen aanmaken) niet de voortplantingshormonen aanmaken. Voor vrouwen van 40+ is dit extra relevant. Je progesteron daalt van nature, en als stress daar nog eens bovenop komt, raakt je hele hormonale systeem uit balans. Zo zie je dat stress en hormonale disbalans hand in hand gaan.
Wat kun je doen?
1. Onderzoek je stressbronnen
Kun je iets veranderen aan je werkdruk, slaap, of emotionele belasting? Soms lukt dit wel, maar soms ook niet. Bewustwording is stap één. Als het niet lukt om hier direct iets aan te veranderen, zorg dan dat je je lichaam voldoende ondersteunt, zie hieronder bij punt 2.
2. Voed je lichaam, niet alleen je agenda
Kies in tijden van stress zeker niet voor iets als Intermittent Fasting, dit gaat je lichaam alleen maar nog meer stress geven. Eet juist regelmatig en voedend en zorg dat je voldoende mineralen binnenkrijgt.
- Koolhydraten + eiwitten bij elke maaltijd
- Mineraalrijke voeding: groenten, fruit, schaal- en schelpdieren
- Gezonde vetten voor hormoonproductie
3. Zoek ontspanning die écht werkt
Niet nog een to-do, maar een uitnodiging tot rust:
- Gewoon even uit het raam staren
- Wandelen in de natuur
- Yoga, mediatie of ademhalingsoefeningen
Wees zacht voor jezelf
Als moeder, partner, professional en vrouw ben je vaak bezig met zorgen voor anderen. Maar jouw lichaam heeft ook zorg nodig. Zeker na een zwangerschappen, borstvoedingsperiodes, slechte nachten door kleine kindjes en nu in de periode van je leven met veranderende hormonen. Wees niet te streng voor jezelf. “In shape” zijn is fijn, maar het is veel fijner als je je relaxt en goed voelt. Alles stap voor stap, met liefde voor jezelf.
